Spis Treści
We wtorek 1 września 2026 roku Polska uczci 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Najważniejsze uroczystości odbędą się o świcie na Westerplatte i w Wieluniu, ale rocznicowe wydarzenia zaplanowano również w wielu innych miastach.
Podstępnie i bez wypowiedzenia wojny
1 września 1939 roku niemieckie siły zbrojne zaatakowały Polskę bez wypowiedzenia wojny. Około godz. 4:40 Luftwaffe rozpoczęła bombardowanie Wielunia. Kilka minut później pancernik „Schleswig-Holstein” otworzył ogień w kierunku Westerplatte. Niemieckie oddziały zaatakowały również polskie placówki w Wolnym Mieście Gdańsku oraz przekroczyły granice Rzeczypospolitej na wielu odcinkach. Aby usprawiedliwić atak, niemiecka propaganda mówiła o „prześladowaniu Niemców” i inscenizowała atak na stację radiową w Gleiwitz, później przedstawiany jako polska agresja.
Szesnaście dni później, 17 września, Armia Czerwona najechała od wschodu. Było to przewidziane w tajnym protokole paktu Ribbentrop–Mołotow: kraj został wcześniej podzielony na strefy wpływów.
Wiaczesław Mołotow oświadczył, że państwo polskie „przestało istnieć” i że ZSRR „przyjmuje pod swoją ochronę” Ukraińców i Białorusin we wschodniej Polsce.
28 września Niemcy i ich ówczesny sojusznik, ZSRR, podpisali traktat „przyjaźni i granic”. Dwa reżimy totalitarne podzieliły Polskę: okupacja nazistowska na zachodzie, sowiecka na wschodzie.
Polska Armia jako pierwsza w ówczesnej Europie przeciwstawiła się Niemcom. Polska kampania obronna zapoczątkowała trwający niemal sześć lat konflikt, który objął kolejne kontynenty i pochłonął dziesiątki milionów ofiar.
Polska w wyniku przegranej walki obronnej na dwóch frontach znalazła się pod okupacją niemiecką i sowiecką, ponosząc ogromne straty ludzkie, gospodarcze i kulturalne, za spowodowanie, których do dnia dzisiejszego byli okupanci nie ponieśli odpowiedzialności, zarówno tej moralnej jak i gospodarczej.
Znaczenie historyczne
Rocznica upamiętnia atak Niemiec na Polskę 1 września 1939 roku, który rozpoczął największy konflikt zbrojny w historii świata. Pierwsze strzały padły o godz. 4:45 z pancernika Schleswig-Holstein na Westerplatte, a niemieckie lotnictwo zbombardowało Wieluń kilka minut wcześniej.
Obrona Westerplatte i innych miejsc, takich jak Poczta Polska w Gdańsku, niewielkimi liczebnie siłami, urosły do rangi legendy. Przez siedem dni zaledwie 182 polskich żołnierzy pod dowództwem majora Henryka Sucharskiego i kapitana Franciszka Dąbrowskiego stawiało bohaterski opór 4 tys. niemieckich żołnierzy.
Wśród 15 poległych obrońców był Konstanty Jezierski – pierwszy polski żołnierz, który stracił życie na froncie II wojny światowej, a jego szczątki, podobnie jak wielu innych obrońców, zidentyfikowano dopiero dzięki wieloletnim pracom archeologicznym.
Obrona Westerplatte i innych miejsc, takich jak Poczta Polska w Gdańsku, stały się symbolami polskiego bohaterstwa i oporu wobec podstępnego agresora.
Skala tego, co Niemcy rozpętali tamtego dnia, trudno ogarnąć wyobraźnią. Wydarzenie to zapoczątkowało najkrwawszy konflikt zbrojny w dziejach ludzkości – II wojnę światową, która pochłonęła życie ponad 70 milionów ludzi na całym świecie.
Straty wśród obywateli Rzeczypospolitej były wyjątkowo dotkliwe – w wyniku wojny śmierć poniosło 6 milionów Polaków. Niemcy mordowali cywilów i grabili Polskę ze wszystkiego, co posiadało jakąkolwiek wartość. Podczas wojny zginął co szósty Polak! Zrabowanego majątku, dzieł sztuki ukradzionych z polskich muzeów i dworów do dnia dzisiejszego Niemcy nie zwrócili.
Wojna prowadzona przeciwko Polsce przez zwyrodniały naród niemiecki, była czyś wyjątkowym i niespotykanym w historii wojen, a późniejsza okupacja połączona z eksterminacją Polaków na przemysłową skalę zhańbiły Niemców jako naród na wieki.
Dlatego rocznica ta ma w Polsce zupełnie inny wymiar niż gdziekolwiek indziej w Europie – to nie tylko data w podręczniku, to rocznica szczególnie ważna w polskiej pamięci narodowej, to żywa pamięć rodzinna przekazywana z pokolenia na pokolenie.
Obchody krajowe
(Ministerstwo Obrony Narodowej)
Główne, krajowe uroczystości 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej rozpoczną się tradycyjnie o świcie na Westerplatte. Ceremonia pod Pomnikiem Obrońców Wybrzeża została zaplanowana na godz. 4:45, czyli porę nawiązującą do niemieckiego ataku na polską Wojskową Składnicę Tranzytową.
Obchody rozpoczną się od uruchomienia syren alarmowych, odegrania i odśpiewania hymnu oraz podniesienia flagi państwowej. W programie znalazły się także zapalenie Znicza Pokoju, apel poległych, salut armatni, odczytanie przez harcerzy przesłania Westerplatte, modlitwa i złożenie wieńca przed pomnikiem.
Zapowiedziano wystąpienie wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz przemówienie prezydent Gdańska Aleksandry Dulkiewicz. Uroczystość zakończą „Hymn do Bałtyku” i Pieśń Reprezentacyjna Wojska Polskiego.
WIDEO: 87. rocznica wybuchu II wojny światowej na Westerplatte (Ministerstwo Obrony Narodowej)
