Dzień Flagi RP obchodzony jest 2 maja, aby upamiętnić polskie barwy narodowe, tradycje patriotyczne oraz więź z Polonią na całym świecie.

2 maja, to Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, jedno z najmłodszych świąt państwowych, które zostało ustanowione ustawą z dnia 20 lutego 2004 roku i po raz pierwszy obchodzony był 2 maja 2004 roku. Data 2 maja została wybrana nieprzypadkowo – przypada między Świętem Pracy (1 maja), a Świętem Narodowym 3 Maja, co sprzyja refleksji nad historią Polski i patriotyzmem. Tego samego dnia obchodzony jest również Dzień Polonii i Polaków za Granicą, podkreślając wkład Polonii w odzyskanie niepodległości i wierność polskości.

Dzień Flagi RP to stosunkowo młode, ale ważne święto państwowe, które łączy Polaków w kraju i za granicą, przypomina o historii biało-czerwonych barw oraz promuje patriotyzm i dumę narodową. Obchody 2 maja mają zarówno wymiar edukacyjny, jak i symboliczny, a ich tradycja nawiązuje do historycznych wydarzeń i heroicznych czynów Polaków.

Symbolika flagi

Biało-czerwona flaga nie pojawiła się nagle ani nie została wymyślona przy biurku urzędnika. Jej historia zaczęła się dużo wcześniej. Od białego orła, królewskich chorągwi i symboli, pod którymi przez stulecia toczyły się najważniejsze wydarzenia w dziejach Polski.

To właśnie z tych dawnych znaków, legend i państwowych tradycji narodziły się barwy, które dziś dla milionów Polaków znaczą znacznie więcej niż tylko flagę.

• • • Historia polskich barw zaczęła się od białego orła na czerwonym tle, który już w średniowieczu stał się znakiem państwa.
    • Biel i czerwień zostały oficjalnie uznane za kolory narodu polskiego jeszcze przed odzyskaniem niepodległości.
    • Dzisiejsza flaga to nie tylko symbol państwa, ale też znak związany z legendą, monarchią i walką o wolność.

Flagę Polski za oficjalny sztandar naszego kraju uznano 1 sierpnia 1919 roku, ale w rzeczywistości opowieść o niej sięga najdawniejszych dziejów Królestwa Polskiego, które najprawdopodobniej już za czasów Bolesława Chrobrego legitymowało się znakiem orła bielika.

Ten ptak – według niektórych historyków – znajduje się na słynnym denarze Princes Polonie, bitym przez pierwszego polskiego króla na początku XI wieku. Nieco później za swój symbol przyjął go książę Władysław Herman, którego sarkofag w katedrze płockiej jest nim przyozdobiony.

Także jego syn, Bolesław Krzywousty, posługiwał się wspomnianym znakiem, a podczas oblężenia Białogardu również barwami biało-czerwonymi, którymi oznaczyli swoje tarcze jego wojownicy.

Kolor biały jest z kolei synonimem niewinności, duchowej prawości oraz „dobra i czystości dążeń narodu polskiego”, jak pisali XIX-wieczni historycy. Heraldyka oznacza go również jako symbol wody i odcień srebra. Czerwień zaś wskazuje na „dostojność i majestat władców polskich” oraz na miłość, odwagę, waleczność i poświęcenie.

Polska flaga biało-czerwona wywodzi się z barw herbu Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Biel symbolizuje orła w godle Polski, a czerwień tło herbu. W heraldyce polskiej ważniejszy jest kolor godła niż tła, dlatego biel znajduje się u góry flagi.

Flaga od wieków towarzyszyła Polakom w chwilach triumfu i próby, a jej wywieszanie w dniu 2 maja ma długą tradycję, sięgającą końca II wojny światowej, kiedy polscy żołnierze umieścili biało-czerwoną flagę na Kolumnie Zwycięstwa i Reichstagu w Berlinie.

W jakim celu został ustanowiony Dzień Flagi?

Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej ma przypominać o znaczeniu symboli i barw narodowych, a także przybliżać związaną z nimi historię i tradycję. Jak można przeczytać na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, „to święto, które ma wyrażać szacunek do flagi i propagować wiedzę o polskiej tożsamości oraz symbolach narodowych”.

Czy 2 maja to dzień wolny od pracy?

2 maja, czyli Dzień Flagi, wypada między dwoma innymi świętami. Mowa o 1 maja, czyli Święcie Pracy i 3 maja – Święcie Konstytucji 3 Maja. Te dwa wspomniane święta są dniami ustawowo wolnymi od pracy.

Dzień Flagi nie jest dniem wolnym od pracy, jednak wielu Polaków korzysta z okazji, aby wziąć urlop i stworzyć kilkudniowe święto narodowe. W tym dniu organizowane są marsze, koncerty, manifestacje patriotyczne oraz akcje społeczne, np. #mojaflaga, zachęcające do wywieszania flag i dzielenia się zdjęciami w mediach społecznościowych. Święto ma przypominać o poszanowaniu flagi i innych symboli narodowych, a także propagować wiedzę o polskiej tożsamości i historii.

Warto pamiętać jakie przepisy regulują wygląd polskiej flagi?

Barwy narodowe i flagę narodową określają określone przepisy ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczpospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych.

• • • Flaga Polski składa się z dwóch poziomych pasów: białego na górze i czerwonego na dole.
    • Proporcje: Flaga ma proporcje 5:8, co oznacza, że długość flagi jest 1,6 razy większa od jej wysokości.
    • Kolory: Biały symbolizuje pokój, a czerwień odnosi się do odwagi i miłości do ojczyzny.
    • Zasady eksponowania: Flaga powinna być wywieszana tak, aby biały pas znajdował się na górze, a czerwony na dole. W przypadku pionowej ekspozycji, biały pas powinien znajdować się po lewej stronie.

Przy zakupie nowych godeł i flag należy się więc upewnić, że są zgodne z wzorami zawartymi w ustawie (żądać poświadczenia producenta o zgodności lub przynajmniej porównać z wzorami zawartymi w ustawie). Przykładowo, jeśli kupiliśmy flagę o wymiarach 50 na 80 centymetrów, to jest to flaga polska, a jeśli jej wymiary są przykładowo 100 na 150 centymetrów, to jest to już szarfa w barwach narodowych. Zaznaczyć trzeba, że każdy kraj ustala własne proporcje, często bardzo dokładne.

W przypadku pionowego eksponowania flagi trzeba pamiętać, że kolor biały powinien znajdować się po lewej stronie płaszczyzny oglądanej z przodu. W minionych latach często możemy podczas marszów spotkać się z praktyką, gdy nad głowami maszerujących niesiona jest szeroka i bardzo długa wstęga o barwach narodowych. W takim przypadku jej pas biały musi być po lewej stronie dla patrzących na czoło pochodu.

W przypadku eksponowania parzystej liczby flag, flaga Rzeczypospolitej Polskiej powinna zostać umieszczona po lewej stronie z perspektywy patrzącego od frontu. Kolejne w hierarchii są flagi umieszczone na lewo od niej (czyli na prawo z perspektywy patrzącego).

W przypadku eksponowania nieparzystej liczby flag, flaga Rzeczypospolitej Polskiej powinna znaleźć się pośrodku. Kolejne w hierarchii flagi umieszczane są naprzemiennie po prawej i lewej stronie.

Podczas eksponowania skrzyżowanych flag, flaga ważniejsza powinna znajdować się po stronie prawej (czyli lewej dla patrzącego od frontu), a jej drzewce powinno znajdować się nad drzewcem drugiej flagi.

Biuro Bezpieczeństwa Narodowego w poradniku dotyczącym zasad postępowania z symbolami Polskimi wskazuje, że obywatele nie powinni umieszczać flagi na maszcie znajdującym się na szczycie domów lub innych prywatnych zabudowań, ponieważ taki sposób eksponowania flagi sugeruje, że w budynku sprawowane są funkcje państwowe.

Flaga powinna być zabezpieczona przed upadkiem, zniszczeniem lub zerwaniem. Dlatego nie powinno się podnosić flagi w czasie silnych wiatrów lub ulewy. W takich okolicznościach, jeśli flaga jest podniesiona, należy ją opuścić, pamiętając jednocześnie, że nigdy nie powinna dotknąć podłogi, ziemi lub wody. Organizatorzy powinni też pamiętać, że flaga powinna być podnoszona na maszt w sposób energiczny, a tempo podnoszenia flagi należy dostosować do czasu wykonywania hymnu, czyli odpowiednio – zacząć i zakończyć.

2 maja to Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej

1 z 8

Jaka jest kolejność eksponowania flag?

Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej flaga RP ma pierwszeństwo przed każdą inną. O dalszej kolejności flag decyduje kolejność alfabetyczna państw. W razie wspólnego eksponowania flag różnych rang i rodzajów stosuje się następującą kolejność:

• • • flaga państwa gospodarza,
    • flaga województwa,
    • flaga powiatu,
    • flaga gminy,
    • flagi polskich służb, w tym wojskowych,
    • flaga polskich organizacji lub instytucji,
    • flaga innego państwa,
    • flaga Unii Europejskiej,
    • flaga organizacji międzynarodowej,
    • flaga okolicznościowa.

Jak eksponować flagi innych państw?

W przypadku eksponowania flagi Rzeczypospolitej Polskiej wraz z flagami innych państw należy pamiętać również o tym, że:

• • • wszystkie flagi powinny mieć ten sam rozmiar i być umieszczone na tej samej wysokości;
    • ich rozmieszczenie nie może sugerować zwierzchnictwa lub wyższości jednego państwa nad innymi;
    • na jednym maszcie lub drzewcu z flagą Rzeczypospolitej Polskiej nie może znajdować się żadna inna flaga;
    • Flaga RP powinna być wciągana na maszt lub wywieszana jako pierwsza, a opuszczana lub zdejmowana jako ostatnia.

Kolejna ważna sprawa! Kto ma prawo używania flagi z herbem?

Ustawa ściśle definiuje podmioty uprawnione do używania flagi z herbem. To placówki dyplomatyczne, lotniska, samoloty cywilne podczas lotów za granicą, kapitanaty portów, na statkach morskich. Nie jest ona dopuszczona do użytku prywatnego.

Pojęcie flagi polskiej występuje dopiero od przełomu XIX/XX w. W dawnej Rzeczpospolitej używano chorągwi państwowej heraldycznej, czyli czerwonej z wizerunkiem.

Barwy biało-czerwone pojawiały się sporadycznie, jako znak nieoficjalny, w II połowie XVIII w. oraz w czasach Księstwa Warszawskiego z tym, że upinane były w kolistą kokardę, noszoną jako znak w Wojsku Polskim na nakryciach głowy. Oficjalnie taką kokardę biało-czerwoną utworzoną od bieli Orła i Pogoni Litewskiej oraz czerwieni ich pól, wprowadził jako barwy narodowe Sejm powstańczy w 1831 r. Państwo polskie ma zatem jedne z najstarszych w świecie zdefiniowane barwy narodowe. Flagę biało-czerwoną oraz drugą, z herbem państwowym na białym pasie, przeznaczoną wyłącznie dla przedstawicielstw dyplomatycznych państwa i jako handlową banderę morską, wprowadził Sejm Ustawodawczy w 1919 r.

Jaka kara za zbezczeszczenie flagi państwowej?

Te kwestie rozpatrują art. 137 § 1 i 2 Kodeksu karnego i art. 49 § 2 Kodeksu Wykroczeń. Przepisy Kodeksu karnego mówią, że kto publicznie znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwowy,podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Tej samej karze podlega, kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwa obcego, wystawione publicznie przez przedstawicielstwo tego państwa lub na zarządzenie polskiego organu władzy.

W Kodeksie wykroczeń jest zapis, że naruszenie przepisów o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej podlega karze aresztu od 5 do 30 dni lub grzywny 20 zł – 5000 zł. Niezastosowanie się do w/w przepisu może polegać na np. niezachowaniu określonych warunków wykonywania i używania symboli państwowych. Naruszenie przepisów o symbolach narodowych jest wykroczeniem.