Farmaceuta – partner w planowaniu bezpiecznego wyjazdu dla osób przewlekle chorych.

Planując wakacje, myślimy o noclegach, ubezpieczeniu czy pakowaniu walizki. Rzadziej zaglądamy do apteki, choć właśnie rozmowa z farmaceutą może uchronić przed wieloma problemami zdrowotnymi podczas wyjazdu.

Problem jest większy niż mogłoby się wydawać. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) nawet około 50 proc. osób z chorobami przewlekłymi nie stosuje leczenia zgodnie z zaleceniami. Jedną z częstszych przyczyn są zmiana codziennej rutyny, wyjazdy i zwykłe zapominanie o lekach.

Z myślą o osobach przewlekle chorych w ramach kampanii społecznej „DOZkonała Lekcja Zdrowia” dr n. farm. Rafał Miozga przygotował praktyczny przewodnik, który pomoże bezpiecznie zaplanować wakacyjny wyjazd.

 – „Farmaceuta może sprawdzić możliwe interakcje leków, doradzić, jak prawidłowo je przechowywać podczas upałów i przewozić samolotem, a także pomóc przygotować się do podróży do kraju o innym klimacie lub w innej strefie czasowej” – mówi dr n. farm. Rafał Miozga, ekspert kampanii. – „Wakacje powinny być czasem odpoczynku, ale nie od leczenia. Dobrze zaplanowany wyjazd to również dobrze zaplanowana terapia” – dodaje.

Przerwanie terapii nawet na kilka dni może osłabić skuteczność leczenia, a w przypadku niektórych chorób doprowadzić do gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia.

  – „Nagłe odstawienie leków stosowanych przewlekle może mieć poważne konsekwencje. Dotyczy to, między innymi leków kardiologicznych, przeciwcukrzycowych oraz stosowanych w leczeniu depresji i zaburzeń lękowych. Dlatego przed wyjazdem warto upewnić się, że zapas leków wystarczy na cały urlop i kilka dodatkowych dni” – podkreśla dr n. farm. Rafał Miozga.

Serce nie bierze urlopu

Wakacje to więcej ruchu, wysokie temperatury i zmiana codziennego rytmu. Dla osób z chorobami układu krążenia oznacza to, że szczególnie nie powinny przerywać leczenia.

Choroby układu krążenia pozostają najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce, dlatego zachowanie ciągłości terapii ma kluczowe znaczenie również podczas urlopu.

  –  „Nagłe odstawienie niektórych leków kardiologicznych, zwłaszcza beta-adrenolityków, może wiązać się z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi. W połączeniu z upałem i zwiększoną aktywnością fizyczną może znacząco zwiększać ryzyko groźnych incydentów sercowo-naczyniowych. Leczenie powinno być kontynuowane zgodnie z zaleceniami lekarza również podczas wakacji” – podkreśla dr n. farm. Rafał Miozga.

Insulina nie lubi ani mrozu, ani upału

Podróż z insuliną wymaga odpowiedniego przygotowania. Podczas lotu lek zawsze powinien znajdować się w bagażu podręcznym.

  –  „W luku bagażowym temperatura może spaść poniżej zera, a zamrożona insulina traci swoje właściwości i nie powinna być już stosowana” – wyjaśnia dr n. farm. Rafał Miozga.

Równie niebezpieczne jest pozostawienie insuliny w pełnym słońcu lub nagrzanym samochodzie. Wysoka temperatura może osłabić jej działanie i utrudnić utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi.

Dlatego podczas wyjazdu warto korzystać z etui termoizolacyjnego, a ewentualne zmiany diety, aktywności fizycznej czy dawkowania wcześniej omówić z lekarzem lub edukatorem diabetologicznym.

Leczenie nie kończy się na czas urlopu

Paradoks wakacji polega na tym, że właśnie wtedy, gdy zaczynamy czuć się lepiej, najłatwiej zapomnieć o leczeniu. Dotyczy to szczególnie osób zmagających się z depresją i zaburzeniami lękowymi.

Problem jest coraz bardziej powszechny. Z danych NFZ wynika, że z roku na rok rośnie liczba pacjentów leczonych z powodu depresji, a eksperci podkreślają, że samodzielne przerywanie terapii jest jedną z częstszych przyczyn nawrotów choroby.

  –  „Poprawa samopoczucia w czasie urlopu może być efektem odpoczynku, a nie sygnałem, że można odstawić leki. Nagłe, samodzielne przerwanie terapii może skutkować nawrotem choroby, wystąpieniem nieprzyjemnych objawów odstawienia, co może skończyć się nawet hospitalizacją. Dlatego decyzję o zmianie leczenia zawsze należy podejmować wspólnie z lekarzem” – podkreśla dr n. farm. Rafał Miozga.

Nie zapomnij przed wyjazdem

Przed wyjazdem warto przygotować zapas leków na cały urlop i kilka dodatkowych dni, przewozić je w oryginalnych opakowaniach oraz – w przypadku podróży zagranicznych – zabrać zaświadczenie lekarskie w języku angielskim oraz zweryfikować zasady wwożenia leków do danego kraju.

  – „Jeśli wyjeżdżamy do innej strefy czasowej, nie zmieniajmy samodzielnie godzin przyjmowania leków.  Warto wcześniej skonsultować to z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ zbyt duże odstępy między dawkami lub ich przyjęcie w zbyt krótkim czasie mogą osłabić skuteczność leczenia albo zwiększyć ryzyko działań niepożądanych” – przypomina dr n. farm. Rafał Miozga.

Eksperci podkreślają, że większości problemów związanych z leczeniem podczas podróży można uniknąć dzięki odpowiedniemu przygotowaniu jeszcze przed wyjazdem.

Przewodnik przed wyjazdem

Przed podróżą warto:

• • • skonsultować plan wyjazdu z lekarzem lub farmaceutą,
    • zabrać zapas leków na cały wyjazd oraz kilka dodatkowych dni,
    • przewozić leki w oryginalnych opakowaniach,
    • podczas podróży samolotem przewozić insulinę i najważniejsze leki w bagażu podręcznym,
    • sprawdzić warunki przechowywania stosowanych preparatów,
    • przygotować listę przyjmowanych leków (z nazwami międzynarodowymi) oraz dokumentację medyczną,
    • zabrać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (podczas podróży po krajach UE),
    • zaprogramować przypomnienia o lekach tak, by odpowiadały polskim porom dawkowania w bieżącej strefie czasowej
    • zweryfikować zasady wwożenia leków do danego kraju (podczas podróży zagranicznych).

O udanych wakacjach decydują nie tylko piękne widoki, ale przede wszystkim poczucie bezpieczeństwa. Dobrze zaplanowana terapia pozwala uniknąć niepotrzebnego stresu i w pełni cieszyć się wypoczynkiem. Bo zdrowie to jedyny bagaż, którego nie da się dokupić na lotnisku.

Źródło informacji: Media dla Zdrowia

Źródła danych:

• https://www.who.int/news/item/01-07-2003-failure-to-take-prescribed-medicine-for-chronic-diseases-is-a-massive-world-wide-problem
• Główny Urząd Statystyczny (GUS) – statystyka przyczyn zgonów:
  https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/statystyka-przyczyn-zgonow/

• NFZ – „Depresja – więcej niż smutek”: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-oddzialow/depresja-wiecej-niz-smutek-sroda-z-profilaktyka-w-ow-nfz,590.html
• Raport „NFZ o zdrowiu. Depresja”: https://www.ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-dane/raporty/nfz-o-zdrowiu-depresja