Dawny folwark położony jest na prawym brzegu Obry, po północnej stronie zamku, z którym łączył go kiedyś przerzucony nad rzeką most.

Z dziedzińca zamkowego do części folwarcznej przejście przez rzekę stanowił drewniany most, do którego prowadziła aleja lipowa.
Z szesnastowiecznej lustracji dowiadujemy się, że przy moście stała „brama ku folwarkowi (…) z drzewa zrąbiona (…) nad nią komora gontami nakryta”.
W samym folwarku znajdowały się drewniane, kryte gontem zabudowania mieszkalne i gospodarcze: obora, chlew, „wołownia”, trzy stodoły oraz kurnik.

Zachowane do dziś zabudowania, być może wzniesione na miejscu wcześniejszych, osiemnastowiecznych, pochodzą z pierwszej połowy XIX wieku.

W skład zespołu wchodzi obecnie murowany, wzniesiony na rzucie prostokąta parterowy czworak, nakryty wysokim dachem dwuspadowym, oraz również murowane, założone na rzucie w kształcie kątownicy, nakryte dachem łamanym zabudowania gospodarcze.

Mimo znacznej degradacji nadal duże wrażenie robi budynek gorzelni położony w centralnej części placu, który w swojej historii przeszedł dwa pożary.

Jak wyglądała droga z folwarku w kierunku zamku i dawnego Międzyrzecza możemy zobaczyć na akwarelach namalowanych przez  nadwornego malarza Karola Albertiego.

Książe heski Ludwik X bardzo lubił podróżować i odwiedził wiele krajów ówczesnej Europy. To dzięki zamiłowaniu swego pana do podróży pod koniec XVIII wieku Karol Alberti odwiedził również Polskę, był także w Międzyrzeczu.  Artysta do naszego kraju  przybył z Niemiec.

Malarz tworzył swoje obrazy w technice gwaszu, ale nie były mu obce także inne techniki malarskie.
W trakcie kolejnych podróży u boku swojego mecenasa Ludwika X namalował wiele obrazów z widokami, między innymi Warszawy, Międzyrzecza, Strzelna i wielu innych miast Polski.

W okresie, kiedy Międzyrzecz znajdował się w granicach Prus, drewniany most przez ówczesnych mieszkańców Międzyrzecza nazywany był schlossbrücke (Most Zamkowy). Mostem przemieszczali się piesi. Służył również do przewozu płodów rolnych, mięsa, zboża i beczek z piwem.

Po drugiej wojnie światowej, ze względy na zły stan techniczny most rozebrano. Nowej konstrukcji w tym miejscu już nie wybudowano. Oba brzegi, już po wojnie w okresie Polski Ludowej, przy okazji budowy rurociągu ciepłowniczego połączył inny most, o konstrukcji stalowo – drewnianej, kilkaset metrów na zachód od pierwotnego miejsca, na wysokości obecnego osiedla Kasztelańskiego. Kolejny most powstał w 2018 roku i połączył miasto z osiedlem Winnica.

Dawne schody wiodące do rzeki na prawym brzegu Obry.

Most jest konstrukcji drewnianej i przeznaczony został dla pieszych i rowerzystów. Przeprawa umiejscowiona została ok. 500 m dalej w górę rzeki od miejsca, w którym dawny most łączył Folwark Zamkowy z miastem.

Warto przypomnieć, że Winnica i zamek przez kilkaset lat były niezależne od władz miejskich Międzyrzecza, a do miasta zostały przyłączone dopiero w latach 20.minionego wieku.

W 1923 roku  przyłączono do miasta Międzyrzecza wieś Winnicę i w 1928 roku Folwark Zamkowy oraz Obrzyce.

 W okresie PRL budynki folwarku użytkowane były przez Państwowe Gospodarstwo Rolne.

FOTO-GALERIA

kliknij na zdjęciu aby powiększyć /zdjęcia: Kazimierz Czułup/


Twórca Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej i późniejszy dyrektor tej muzealnej placówki, Alf Kowalski w swoich planach przewidywał zagospodarowanie na cele muzealne dawnej karczmy dworskiej i folwarku zamkowego . Chciał także w parku muzealnym urządzić skansen budownictwa drewnianego.

Po latach widzimy, że Alfowi Kowalskiemu i jego następcom nie wszystkie wyżej wspomniane plany udało się zrealizować.

WIDEO – stan budynków w 2016 roku

Wprawdzie karczma dworska wiele lat temu przeszła remont, ale niestety nie jest obecnie wykorzystywana. Natomiast kompleks folwarku zamkowego ulega ciągłej degradacji, a wiele obiektów wręcz jest w fatalnym stanie i nie nadaje się do żadnego użytku, a wręcz zagraża katastrofą budowlaną.

W części budynków mieszkalnych znajdują się mieszkania komunalne. Natomiast w zabudowaniach gospodarczych, przy ulicy Winnica schronienie znalazła kolekcja pojazdów i sprzętu strażackiego z byłego Muzeum Straży Pożarnej.


Lokalny Przekrój