Nauka i technologia

Spółka EDF Renewables Polska oficjalnie zainaugurowała rozpoczęcie budowy pierwszego komercyjnego, wielkoskalowego magazynu energii w Polsce o mocy 50 MW. „To odpowiedź na największe wyzwania w polskiej transformacji energetycznej” - podkreśliła Alicja Chilińska-Zawadzka, prezes EDF Renewables Polska.

Przedstawiciele polskiego oddziału realme zrealizowali wyjątkowy wywiad z prof. dr. hab. inż. Mariuszem Zdrojkiem oraz z dr. hab. inż. Włodzimierzem Strupińskim – uznanymi autorytetami w dziedzinie badań nad grafenem. Rozmowa dotyczyła przełomowych zastosowań tego materiału w najnowszych technologiach, a inspiracją do powstania materiału jest zbliżająca się premiera smartfonów realme z serii GT 7, w których jako w pierwszych w branży wykorzystano innowacyjne rozwiązanie Graphene IceSense Design.

Wielofunkcyjny materiał konstrukcyjny ze zintegrowaną funkcją samomonitorowania, samonagrzewania i samoregeneracji – to cel badań realizowanych na Politechnice Gdańskiej. Nowej klasy kompozyt będzie mógł znaleźć zastosowanie w inżynierii lądowej, mechanicznej, lotniczej, motoryzacyjnej i biomedycznej.

Już 10 maja Reprezentacja Polski 2025, wyłoniona podczas Finału Konkursu Explory, wylatuje do Stanów Zjednoczonych, by zaprezentować swoje autorskie projekty STEAM na największym na świecie konkursie naukowym dla młodzieży – Regeneron ISEF.

Trzech na czterech Polaków uważa, że Polska ma duży potencjał rozwojowy. Jednocześnie jednak co trzeci badany jest zdania, że większe przedsięwzięcia nie mają tu szans powodzenia. Kampania We Did It In Poland ma na celu skierowanie uwagi na potencjał polskiej przedsiębiorczości. Aż 60 proc. respondentów jest dumna ze swojego rozwoju, co trzeci ze swojej działalności prospołecznej, a co dziesiąty ze swojej zaradności. Wyniki badania wskazują także, że ważnym powodem do dumy dla Polaków są dzieci (36 proc.) i rodzina (15 proc.). Kobiety częściej są dumne z dzieci (48 proc.), a mężczyźni ogólnie z rodziny (20 proc.).

Thorium Space i Creotech Instruments ogłosiły strategiczne partnerstwo, mające zaowocować budową pierwszego polskiego satelity telekomunikacyjnego. Wynikiem połączenia kompetencji najważniejszych polskich firm działających w branży kosmicznej mają być rozwiązania, które do tej pory były domeną największych światowych graczy.

Stopień zagęszczenia podłoża gruntowego, jakość betonu i mieszanek bitumicznych czy odblaskowość oznakowania pionowego i poziomego - zachowanie odpowiednich standardów jakości dróg wymaga systematycznych badań. Zarówno w trakcie budowy, jak i już na etapie eksploatacji, nad tym procesem czuwa 16 laboratoriów drogowych przy wojewódzkich oddziałach GDDKiA.

Wytrzymałe, stabilne podczas ładowania i rozładowywania, wytworzone z ograniczonym użyciem surowców krytycznych, a przez to bardziej przyjazne dla środowiska – to mają być główne cechy baterii wysokiej mocy do zasilania np. dronów i samochodów, nad którymi pracuje zespół badawczy z Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej pod kierunkiem prof. Moniki Wilamowskiej-Zawłockiej. Naukowcy zajmują się także odzyskiem surowców krytycznych, takich jak kobalt, nikiel czy naturalny grafit, ze zużytych ogniw litowo-jonowych. 

Ministerstwo Cyfryzacji poinformowało, że Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe pozyskało 200 mln zł dofinansowania z unijnego programu na utworzenie w Polsce Fabryki Sztucznej Inteligencji. Decyzja Komisji Europejskiej stanowi kluczowy krok w realizacji unijnej strategii budowy sieci wyspecjalizowanych centrów AI.

Ponad 350 tysięcy ton rocznie - tyle odnawialnego i niskoemisyjnego wodoru planuje wykorzystywać w swych procesach Grupa ORLEN w perspektywie 2035 roku. To ambitny cel, wymagający pozyskania znaczących nadwyżek „zielonej energii”, między innymi z OZE czy atomu. Stawką jest jednak stworzenie fundamentów „gospodarki wodorowej”, opartej na czystym paliwie oraz efektywnych technologiach magazynowania energii.

Jak efektywniej i taniej wyprodukować „zielony wodór”? Pomysł na to mają polscy naukowcy. Dr inż. Mariusz Szkoda z Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej oraz dr hab. Anna Ilnicka z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu chcą opracować innowacyjny sposób syntezy stabilnych katalizatorów na bazie azotków. Projekt uzyskał dofinansowanie w kwocie niemal 2 mln zł z Narodowego Centrum Nauki w ramach programu OPUS.

ORLEN zainaugurował III edycję Akademii Wodorowej. 30 studentów i absolwentów uczelni wyższych weźmie udział w zajęciach organizowanych w kilku polskich miastach.  – „Wodór będzie odgrywał kluczową rolę w transformacji energetycznej, a to wymaga dobrego przygotowania nie tylko w zakresie odpowiedniej infrastruktury produkcyjnej, ale również wykwalifikowanych kadr” - stwierdził Marcin Wasilewski, członek zarządu ds. technologii ORLEN.

Naukowcy z Politechniki Gdańskiej i Polskiej Akademii Nauk opracują trasę rozprzestrzeniania się plastikowych śmieci w wodach śródlądowych i zaproponują rozwiązania, które ograniczą ich odpływ do mórz i oceanów. Na PG powstanie model matematyczny, który wskaże potencjalne miejsca gromadzenia się plastiku w strefie brzegowej. Badania prowadzone są m.in. w Centrum Ekoinnowacji PG, jednej z najnowocześniejszych placówek tego typu w tej części Europy.

Jednym z wyzwań, przed którym stoi dzisiejsze społeczeństwo jest zapewnienie stałego i trwałego dostępu do energii. W miarę jak rośnie zapotrzebowanie na energię niezbędne jest poszukiwanie nowych rozwiązań w zakresie jej magazynowania i efektywnego wykorzystywania. W tym kontekście energia termiczna oraz technologia jej magazynowania stają się coraz bardziej interesującymi obszarami badań i rozwoju.        

W 2024 roku ponad 67 proc. organizacji zwiększyło wykorzystanie oprogramowania open source. Rosnąca popularność otwartych rozwiązań przekłada się na dynamikę ich rozwoju, jednocześnie rodząc pytania o to, w jakim kierunku będzie on następował. Według ekspertów Linux Polska w ostatnim roku najważniejszymi czynnikami kształtującymi rynek open source były rozwój sztucznej inteligencji, zagrożenia cybernetyczne i globalny trend dążenia do autonomii cyfrowej.

Stworzenie rozwiązań opartych na kwantowym przetwarzaniu informacji to cel, jaki stawiają przed sobą badacze z Centrum Optycznych Technologii Kwantowych Uniwersytetu Warszawskiego. W ramach projektu finansowanego z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki pracują nad technologiami, które pozwolą zapewnić szybką i dobrze zabezpieczoną łączność, również na poziomie międzyplanetarnym. Ich wykorzystanie pozwoliłoby również zoptymalizować pracę przeładowanych łączy światłowodowych, z których obecnie korzystamy.