Nauka i technologia

W co drugiej firmie produkcyjnej na świecie (49%) wykorzystanie sztucznej inteligencji już przynosi wymierną wartość biznesową – wynika z raportu KPMG. To wzrost względem ubiegłego roku, gdy taką deklarację złożyło 42% badanych przedsiębiorstw. Jednocześnie 68% firm planuje w ciągu najbliższych 12 miesięcy wprowadzać rozwiązania AI na dużą skalę. W wyścigu wdrożeń sztucznej inteligencji coraz częściej wyzwaniem staje się nie samo zastosowanie nowych technologii, lecz wybór procesów, w których mogą one najszybciej przełożyć się na produktywność firm.

Nasz mózg wyewoluował do takiego poziomu, że stworzył sztuczną inteligencję, która w mojej percepcji jest czymś w rodzaju nowego gatunku na Ziemi - mówi dr Maciej Kawecki. Jednocześnie próbuje odpowiedzieć na pytania dotyczące współpracy ludzi z nowym „gatunkiem”, związanych z tym wyzwań i koniecznej w całkowicie nowych czasach ewolucji edukacji.

Polska administracja jest wśród liderów wykorzystania danych satelitarnych. Po nowoczesne techniki sięgają już m.in. Główny Urząd Statystyczny czy Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. Służą one do monitoringu środowiska, zmian klimatu, upraw rolnych, a coraz częściej także do zarządzania kryzysowego. Zdaniem ekspertów potencjał danych satelitarnych jest znacznie większy, a ich skuteczne wykorzystywanie wymaga m.in. inwestycji w zdolności ich przechowywania i przetwarzania. 

- „Połączenie analizy DNA, odbitek palców i biomarkerów może znacząco zwiększyć wartość dowodową śladów” - przekonuje dr hab. Aneta Lewkowicz, prof. UG. Kierowany przez nią zespół opracował nową metodę kryminalistyczną, dzięki której z jednej próbki można uzyskać więcej informacji niż za pomocą dotychczas stosowanych metod. Innowacyjne rozwiązanie, łączące wiedzę z zakresu biologii, chemii i fizyki, ma usprawnić pracę laboratoriów i organów ścigania.

Naukowcy Politechniki Gdańskiej oraz eksperci z APS Group, producenta urządzeń do wentylacji i klimatyzacji powietrza, opracowali innowacyjne urządzenie do obróbki cieplno-wilgotnościowej powietrza, wyposażone m.in. w generator energii elektrycznej i zaawansowany układ odzysku ciepła. Technologia została objęta procedurą patentową, a urządzenie wkrótce trafi do produkcji.

Wystartowała rekrutacja do jubileuszowej, XV edycji ogólnopolskiego Konkursu Naukowego Explory. To wyjątkowa szansa dla młodzieży w wieku od 13 do 20 lat, aby zamienić swoje naukowe pasje w innowacyjne projekty, które mogą zmienić świat. Na najlepszych czekają wysokie nagrody finansowe, wyróżnienia oraz możliwość reprezentowania Polski na najbardziej prestiżowym konkursie dla młodych naukowców na świecie – ISEF 2026 w USA. Konkurs Explory jako jedyny Konkurs w Polsce posiada akredytację na wyłonienie Polskiej reprezentacji.

Smog kojarzy nam się głównie z węglem, starymi piecami i zimą. Tymczasem problem zanieczyszczonego powietrza jest znacznie szerszy. Nawet wtedy, gdy odchodzimy od węgla i sięgamy po „zielone” paliwa, takie jak biomasa, do atmosfery mogą trafiać szkodliwe pyły. Na szczęście są technologie, które potrafią je skutecznie zatrzymać – i co ważne, część z nich powstaje w Polsce.

Bioniczna trzustka cATMP® to pierwszy na świecie w pełni funkcjonalny narząd biodrukowany w technologii 3D, zdolny do produkcji insuliny, glukagonu i peptydu C w sposób odpowiadający naturalnej fizjologii ludzkiej trzustki. Co więcej, może być produkowany „na żądanie” i przechowywany w specjalnie zaprojektowanym bioreaktorze do czasu transplantacji. To właśnie w ręce twórców tego przełomowego rozwiązania - firmy Polbionica S.A. - trafiła nagroda główna w tegorocznej edycji Konkursu „Polski Produkt Przyszłości”.

Polscy badacze z Centrum Optycznych Technologii Kwantowych (QOT) przy Centrum Nowych Technologii CeNT oraz z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego opracowali nowy rodzaj kwantowej anteny radiowej. To kamień milowy w rozwoju sensorów kwantowych, które mogą się okazać bardzo czułe, odporne na ekstremalne warunki i trudne do wykrycia przez inne urządzenia. Dlatego mogą stanowić przyszłość w telekomunikacji czy przemyśle kosmicznym.

Epilepsja jest jedną z najczęściej występujących chorób neurologicznych na świecie. Zmaga się z nią ponad 50 milionów osób, w tym ponad 370 tysięcy pacjentów w Polsce. Ponad jedna trzecia z nich cierpi na lekooporną postać choroby, która nie poddaje się leczeniu farmakologicznemu. Dzięki współpracy naukowców z Politechniki Gdańskiej, badaczy z amerykańskiej kliniki Mayo oraz lekarzy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, właśnie ci pacjenci zyskują realną szansę na powrót do zdrowia i normalnego życia. 

Dr Michał Pierański z Katedry Technologii Leków i Biochemii Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej został członkiem Komitetu Zarządzającego w projekcie COST Action – Pan European Commission on Photoantimicrobial Testing (PanEuCOPT). Inicjatywa ma na celu opracowanie standardów badań, dokumentacji oraz wdrażania terapii, które mogą stanowić alternatywę dla klasycznych antybiotyków.

Ładowanie samochodu elektrycznego w takim samym czasie jak tankowanie benzyny? Naukowcy z Politechniki Gdańskiej pracują nad tym, aby jak najefektywniej magazynować i uwalniać energię elektryczną. Wykorzystają do tego diafit, czyli nowy rewolucyjny materiał, który łączy unikatowe właściwości diamentu i grafenu.

Wynalazek chemików z Uniwersytetu Gdańskiego - forma  nimesulidu (jednego z leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych) pozwoli m.in. na poprawę komfortu i bezpieczeństwa terapii, ograniczenie działań niepożądanych oraz wprowadzenie na rynek bardziej efektywnych i przystępnych cenowo leków. Wynalazek uzyskał właśnie patent Europejskiego Urzędu Patentowego, co otwiera kolejne możliwości w procesie wprowadzenia go na rynek. 

Ruszył projekt SPARK, w ramach którego powstanie satelita badawczy, służący do testowania polskich technologii w kosmosie - powiedział dr Hubert Cichocki, prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz. SPARK będzie kosztował prawie 15 mln złotych, a wyniesienie nanosatelity w kosmos może nastąpić już za dwa lata.

Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza do świata biznesu. Choć technologia ta wzbudza ogromne nadzieje, jej wdrażanie w firmach wciąż znajduje się na wczesnym etapie. 59% przedsiębiorstw deklaruje, że eksploruje możliwości AI, jednak najczęściej są to dopiero pilotaże, testy lub pojedyncze narzędzia wspierające wybrane procesy. O szerokiej, strategicznej integracji mówić na razie trudno.

Aż 83 proc. Polaków uznaje, że ciągłe dokształcanie się jest kluczowe dla ich rozwoju zawodowego, a 77 proc. twierdzi, że jest ono wręcz niezbędne, by pozostać konkurencyjnym – wynika z globalnego raportu „Kompetencje jutra” przygotowanego przez Grupę Santander i firmę Ipsos. Raport objął 15 krajów, w tym Polskę i ujawnia wyzwania oraz kierunki rozwoju kompetencji niezbędnych w erze sztucznej inteligencji (AI).